Yoğurdu yemeyeniniz yoktur. Milli yiyeceğimiz yoğurt, Türk mutfağının vazgeçilmezi olarak sofralardan eksik olmaz. Lezzetli, besleyici, sağlıklı bir gıda maddesi olan yoğurdun yapımı ise kolaydır.Milli yiyeceğimiz ;çnkü Türk icadı.Orta Asya bozkır kültürü bu harika yiyeceği icad etme zorunluluğunu ortya çıkarmıştır.Kimi araşırmalara göre tan yeri ağarırken ağaç ve otların çiçeklerine düşen çisenin damlacıklarından(çiy taneleri) elde edilmiştir.Yani tan ağardığında damlacıkların sütle mayalanması ,uzun uğraşlar ve fermentasyon sonucu yoğurt ortaya çıkmıştır.Diğer kısımsa artık türev ürünlerin ortaya çıkarılması yada çoğaltılmasına kalmıştır.

Sütteki laktik asitin bakterilerle mayalanması sonucı ekşimsi oluşan harika ürün aynı zamanda antibakteriyel olmasından dolayı mikroplara karşı etkin bir yiyecek.Sütün ürünü olması ile beraber sütten farklı özellikler gösterir.
sütü mayalama yoluyla hem değerlendirme hem de daha dayanıklı besinlere dönüştürme yöntemleri Asya, Ortadoğu ve Güneydoğu Avrupa’da binlerce yıldır biliniyor.

Yoğurdun yapımına ilişkin pek çok öykü yazılıp çizilse de, yoğurdu ilk yapan toplumun Türkler olduğu da bir gerçek.

Türk kültüründe ayrı bir yeri olan yoğurt, bereket ve bolluğun simgesi olarak da gösterilmektedir. Hıdırellez günü olarak kabul edilen 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece, maya katılmadan bırakılan sütün yoğurda dönüşeceği inancı buna canlı bir örnek olarak söylenir.

Yoğurt, en az 90 derecede ısıtılıp, mayalanma derecesine kadar soğutulmuş sütün, yoğurt mayası katılarak laktik asit mayalanmasına tabi tutulmasıyla elde edilen bir süt ürünüdür.

İnek sütü, koyun sütü, keçi sütü, panda sütü ve pastorize sütten yapılabilen yoğurt tek başına tüketildiği gibi, yemeklerde, hamur işlerinde, ayran yapımında, yemeklerle birlikte, meyvelerle birlikte ve tatlılarda da kullanılmaktadır.

Özellikleri ve yapım şekilleri nedeniyle yörelere göre de isimlendirilen yoğurtlar arasında en bilinenleri Kanlıca yoğurdu, Silifke yoğurdu, Silivri yoğurdudur.

Lezzeti, besin değeri, çeşitliliği, yapımı ve daha pek çok detaylı bilgiyle yoğurt konusunda sayfalarca yazı yazılabilir. Son olarak iyi bir yoğurdun nasıl olması gerektiğini ekleyelim ve yoğurt yapımına geçelim…
İyi bir yoğurt nasıl olmalı?

Her şeyden önce kendine özgü lezzet ve aroması korunmalı, hafif ekşimtırak olmalı. Doğal süt rengini taşımalı. Kaymak tabakasının hem altında, hem de üzerinde yoğurt suyu ayrılmış olmalı ve gözenekler bulunmamalıdır.

Yoğurdun ayrıca düzgün kıvamlı ve sıkı olması da iyi yapılmış olduğunun bir başka kanıtı sayılır. İyi yoğurt küf, maya ve zararlı mikroorganizmalar içermez.

Özellikle belirtmek gerekirse de, koyun sütü inek sütüne oranla daha çok protein, yağ ve mineral içerdiği için, koyun yoğurdunun inek yoğurduna göre yapısı daha düzgün ve sıkıdır.
Ev yapımı yoğurt nasıl yapılır?

2 litre sütü kaynatın ve yoğurdu yapmak istediğiniz kabın içerisine aktarın. Biraz soğumasını bekleyin. Parmağınızı batırdığınızda dayanabileceğiniz ısıya gelince içine 2 yemek kaşığı katkısız yoğurt ekleyin ve karıştırın.

Üzerini kalın bir bezle örtüp, oda sıcaklığında 4-5 saat bekletin. Üzerindeki bezi alarak birkaç saat buzdolabında beklettikten sonra yoğurdunuz hazır hale gelecektir.

İllede koyun yoğurdu.Unutmayalım ki nasıl ki koyun eti, kokusu ve lezzeti ile sığırdan farklılık gösterirse koyun yoğurduda farklılık gösterir.Koyun etinde bulunan taurin denen madde koyun sütünde de bulunmaktadır.Besinlerin emilimi ve beyin gelişiminde önemli  bir made..Aynı zamanda proteinin temel maddesi olan amino asitlerden biri olan taurin büyüme ve gelişmede çok önemli rol oynamaktadır.Hatta enerji içeceklerinde ayrıştırıcı olarak kullanılmkatadır.Bu ar demeliyimki enerji içecekleri önerilmemektedir.Ama bu taurinle hiç alakası yok.Tamamen vücudu deşelemesinden ileri gelmektedir..

Evet gelelim koyun yoğurduna ,yaylım hayvanı olan koyunun doğadan aldığı besinleri cömertçe sütüne vermesi ve bunun insan vücudunun neredeyse çoğu dokularına yararlı olması çok önelidir.Çocukların büyümesinde koyun sütünün yağında bulunan vitaminlerin özellikle B vitaminlerinin sinir sisteminin dengesinde büyük rolü vardır..Bu mevsim tam zamanı.Yeşilin ,oksijenin bol olduğu bir mevsim….Hadin afiyet olsun.

Adil Özdemir